100 urtetik gorako biztanleria hirukoiztu egin da Euskadin

Migrazio-saldoak (immigrazioen eta emigrazioen artekoak) 20.870 pertsona gehiago ekarri zituen, eta saldo begetatiboa (jaiotza eta heriotza kopuruaren arteko aldea) negatiboa izan zen 9.455 pertsonatan.

Balio absolututan, biztanleriaren hazkunderik handiena Bizkaian izan da, 2024an baino 5.696 biztanle gehiagorekin (+%0,5), 1.155.733 biztanlerekin. Ondoren, Araba dago, 337.680 egoiliarrekin, aurreko urtean baino 2.534 pertsona gehiagorekin (+%0,8); eta azkenik, Gipuzkoa, 1.973 biztanlerekin (+%0,3), 724.797 biztanlerekin.

2005etik 2025era bitartean, Araban %13,3 hazi zen biztanleria, hau da, 39.514 egoiliar gehiago izan ziren. Gipuzkoak izan zuen pertsona-gehikuntzarik handiena (40.977), balio erlatibotan %6koa. Bizkaiari dagokionez, aldi horretan 33.323 biztanle irabazi ditu, hau da, biztanleen %3.

Hiru euskal hiriburuetan handitu da biztanleria 2024tik 2025era bitartean. Hazkunderik handiena Bilbon izan da (2.525 biztanle gehiago), gero Gasteizen (1.982 biztanle gehiago) eta, azkenik, Donostian (496 biztanle gehiago). 2005eko datuekin alderatuta, Bilboko biztanleria 763 pertsonatan baino ez da handitu azken 20 urteetan (+%0,2), eta Donostiakoa 1.670 pertsonatan igo da (+% 0,9); Gasteizen, berriz, biztanleria %13,4 igo da bi hamarkada horietan, 223.953 biztanletik 253.956 biztanlera igaro baita (30.003 biztanle gehiago).

Euskal Autonomia Erkidegoko gainerako udalerriei dagokienez, nabarmentzekoa da azken urtean 150 udalerrik gora egin dutela, eta 93k behera. Biztanleria gehien gehitu duten udalerriak Barakaldo (649 biztanle), Berango (638 biztanle) eta Urduliz (410 biztanle) izan dira, hurrenkera horretan.

Bestalde, termino absolutuetan beherakada handiena izan duen udalerria Getxo izan da, 291 biztanle galdu baititu, eta ondoren Hondarribia, 145 biztanle galdu baititu. Villabuena (Araba), Armiñon (Araba) eta Elantxobe (Araba) dira ehuneko jaitsiera handiena izan duten udalerriak, hiru kasuetan %4tik gorakoa.

Biztanle galdu gehiago

2005 eta 2025 bitartean, Bilbo Handian, Getxo, Galdakao, Portugalete, Basauri eta Sestao izan ziren biztanle gehien galdu zituzten udalerriak, guztira 18.213 pertsona gutxiago. Ondarroan ere, Bizkaian, 1.000 biztanletik gorako jaitsierak izan ziren. Bestalde, Barakaldon, Leioan eta Etxebarrin 4.000 biztanle baino gehiago hazi ziren aldi horretan.

Eskualdeak kontuan hartuz gero, Bilbo Handiak izan du, hain zuzen ere, biztanleria-hazkunderik handiena azken urtean, 4.299 biztanle gehiagorekin. Ondoren, Arabako Lautada dago, 2.148 biztanlerekin, eta Donostialdea, urrutitik bada ere, 889 biztanlerekin. Gainerako eskualdeetan, 20 eskualdeetatik hiruk galdu dute biztanleria, eta horietako bik kopuru txikiak dituzte: 10 eta 13 pertsona gutxiago.

2005. urtean erreferentzia gisa hartuta, Arabako Lautadan izan da hazkunderik handiena, 34.187 pertsona baino gehiagorekin. Ondoren, Donostialdean 15.482 biztanle gehiagorekin eta Plentzia-Mungian 12.646 gehiagorekin. Azken 20 urteetan eskualde bakar batek galdu du biztanleria: Markina-Ondarroak, 516 pertsona gutxiagorekin.

Batez besteko adinak gora egin du

Euskadiko biztanleriaren batez besteko adina 46,1 urtekoa da 2025ean, Estatu osoan baino 2 urte gehiago. 2005eko datuekin alderatuta, batez besteko adina 4 urte igo da. Sexuen arteko aldea 3 urtekoa da; izan ere, gizonen batez besteko adina 44,6 urtekoa da, eta emakumeena 47,6koa, adin aurreratuetan emakumeen kopurua handiagoa delako.

Lurraldeka, Arabaren batez besteko adina erkidegoko batez bestekoa baino ia urtebete txikiagoa da (45,3 urte), Gipuzkoa batez besteko horretara hurbiltzen da, baina azpitik dago (45,7), eta Bizkaiak gainditzen du, 46,6ra iritsi arte.

2025ean, Euskadin, 65 urte eta gehiagoko pertsonen proportzioa %24,3 da, aurreko urtean baino 0,3 puntu gehiago, eta Estatuan baino 3,6 puntu gehiago (%20,7). Soilik lau autonomia erkidegok gainditzen dute ehuneko hori: Asturiasko Printzerriak (%28,4), Gaztela eta Leonek (% 27,3), Galiziak (%26,9) eta Kantabriak (%24,5).

Sexua kontuan hartuta, 65 urteko eta gehiagoko emakumeen proportzioa %26,9 da, eta gizonena, berriz, %21,6. Euskadiko batez besteko ehunekoa gainditzen duten udalerriak 86 dira, eta 166k balio bera edo txikiagoa dute. Lehenengoen artean Bilbo, Donostia, Barakaldo eta Getxo daude, Euskadiko biztanle guztien %31,8 bertan bizi baita.

2005ean, 65 urte eta gehiagoko biztanleen ehunekoa %18,3koa zen, eta batez bestekoa baino ehuneko handiagoa zuten udalerriak 148 ziren. Gainera, 2005 eta 2025 bitartean, 59 udalerritan 65 urtetik gorako pertsonen proportzioak behera egin du, nahiz eta udalerri horietan biztanleria osoaren %2,2 bakarrik bizi den.

Zazpi eskualde

Eskualde mailan, zazpi eskualdetan 65 urtetik gorako biztanleria guztizkoaren %25etik gorakoa da: Markina-Ondarroa (%26,1), Arabako Mendialdea (%26), Bilbo Handia (%25,4), Gernika-Bermeo eta Debabarrena (%25,3 bi kasuetan), Debagoiena eta Arabako Kantaurialdea (%25,1 bietan). Ehuneko hori txikiena duen eskualdea, berriz, Plentzia-Mungia da (%20).

Adin aurreratuenei dagokienez, 85 urteko eta gehiagoko pertsonak 2005ean %1,9 izatetik 2025ean %4 izatera igaro dira, nahiz eta ehuneko hori oso modu desberdinean banatzen den gizonen eta emakumeen artean. Hala, Euskadiko gizonen %2,6k 85 urte edo gehiago ditu, eta emakumeen kasuan proportzio hori %5,2ra igotzen da.

100 urte eta gehiagoko biztanlerian, hazkunde-prozesua handiagoa izan da, 2005ean adin horretako 299 pertsona izatetik hogei urte geroago 960 pertsona izatera igaro baita, %86,4 emakumeak izanik.

Erlazioa

Euskadin, 65 urteko eta gehiagoko 1,85 pertsona daude 16 urtetik beherako adingabe bakoitzeko, Estatu osoko ratioa (1,5ekoa) gaindituta, baina Asturiasko Printzerriko 2,7tik urrun.

Eskualdeka, Arabako Mendialdea, Bilbo Handia, Añana eta Markina-Ondarroa dira proportziorik handiena dutenak, 16 urtetik beherako bakoitzeko 65 urtetik gorako 2 pertsona edo gehiago baitaude; Plentzia-Mungian, berriz, erlazioa 1,3 da.

Udalerriei dagokienez, 91 udalerrik batez bestekoaren balio bera edo handiagoa dute, muturreko kasuekin, hala nola Lagran eta Harana, 5etik 1era bitarteko erlazioarekin. Kontrako aldean, Baliarrain nabarmentzen da, 65 urte edo gehiagoko pertsona bakoitzeko 0 eta 15 urte bitarteko 2,6 gazte baino gehiago baititu. Ondoren, Orendain (1,6), Irura eta Astigarraga (1,5) daude, biztanle gutxiko udalerri guztiak. Oro har, 65 urtetik gorako pertsona bakoitzeko 16 urtetik beherako adingabe bat gutxienez 22 udalerritan baino ez dago.