Segurtasun foroak Euskadiko delinkuentzia aztertuko du asteazkenean, azken urtean % 1,3 gora egin ostean

Basque Segurtasun Foroa datorren asteazkenean bilduko da Bilboko Zabalgune Plazan, eta, bere topaketan, urteko lehen hiru hiruhilekoei dagozkien delinkuentziari buruzko azken datuak jorratuko ditu, delituen %1,3ko igoera eragin dezaten, 2024ko epe horretan 79.040 delitu izatetik 2025eko 80.111 delitu izatera igaro baitira. Horietatik %25 ziberdelinkuentziari dagozkio.

Bizkaiko hiriburuan, berriz, jaitsi egin dira urtarriletik irailera: 17.267tik 17.003ra aurten, hau da, %1,5 gutxiago. Jaitsiera gertatu da lapurretetan, etxebizitzetako lapurretetan, indarkeriaz eta larderiaz egindako lapurretetan edo ibilgailuetan, baina sexu-erasoak eta hilketa burutuak edo saiakerak ugaritu egin dira.

Ertzaintzaren datuak

Astelehen honetan jakitera eman diren datuen arabera, urteko hiru hiruhilekoetan, Ertzaintzak jakin du Euskadin 80.111 arau-hauste penal egin direla, eta iaz, berriz, 79.040, hau da, %1,36 gehiago, Segurtasun Sailak jakinarazi duenez.

Aurrez aurreko arau-hausteen %67 ondarearen eta ordena sozioekonomikoaren aurkakoak dira, batez ere ebasketak, 0,43 puntu jaitsi baitira, eta gauzetan indarrez egindako lapurretak, 2,17 puntu igo baitira.

Gorakada hori aurrez aurreko arau-hausteetan (60.390etik 60.732ra) eta ziberdelinkuentziari buruzkoetan (18.650etik 19.739ra) hauteman da, hau da, guztizkoaren %25 inguru. Horrek esan nahi du Euskadin egiten diren lau arau-hauste penaletik bat teknologia berrien bidez egiten dela, eta gehienak iruzur informatikoak direla.

Erregistratutako arau-hauste penal guztietatik 28.758 kasutan itxi egin dira atxilotutako edo ikertutako pertsonekin. Arau-hauste horietako gehienak, 15.294, espainiar nazionalitateko pertsonek egin dituzte, eta 13.448, berriz, atzerritar jatorriko herritarrek. Atxiloketa guztien %88 gizonak dira, eta ikerketen %76an parte hartu dute.

Kriminalitatea

Bestalde, Bilbon 2025eko lehen bederatzi hilabeteetan egindako delituen guztizko zifrek jaitsiera erakusten dute aurreko urtearekin alderatuta, 17.003 arau-hauste erregistratu baitira, eta 2024an, berriz, 17.267.

1.000 biztanleko delitu-tasa 0,77 puntu jaitsi da, eta aurrez aurreko arau-hauste penalen kopurua 1,53 puntujaitsi da. Batez ere, ebasketak, etxeko lapurretak, indarkeria eta larderia erabiliz egindako lapurretak eta ibilgailuak lapurtzea murriztu egin dira, baina sexu-erasoak edo hilketak ugaritu egin dira, bai egindakoak (1etik 3ra igaro dira), bai saiakuntzak (6tik 11ra igo dira).

Internet bidez egindako delituei dagokienez, igoera txiki bat izan dute 2024ko aldi berean erregistratutako 3.106tik aurtengo 3.303ra.

Basque segurtasun foroa

Segurtasun sailburu Bingen Zupiriak eta Bilboko alkate Juan Mari Aburtok Basque Segurtasun Foroan parte hartuko dute hilaren 5ean, 17:00etan, Bizkaiko hiriburuko Zabalguneko eraikinean, eta elkarteko 30 ordezkari baino gehiago izango dira bertan.

Euskal hiriburuetako batean egingo den lehen topaketa izango da. Basque Segurtasun Foroak proposatzen duen partaidetza-dinamikan, besteak beste, Ertzaintzak astelehen honetan argitaratu dituen urteko hirugarren hiruhilekoari dagozkion delitu-estatistikak aztertuko dira.

Bilera Bilbon egingo da, Lea-Artibai, Debabarrena, Ezkerraldea, Enkarterri, Araba, Urola Kosta eta Aiaraldean izandako topaketen ondoren. Horrela, Eusko Jaurlaritzaren, foru aldundien, udalen eta Euskadiko beste eragile sozial batzuen arteko "partaidetzarako eta elkarrizketarako gune egonkor gisa sendotu da", Segurtasun Sailak nabarmendu duenez.

Basque Segurtasun Foroa parte-hartze prozesu bat da, ikuspegi integral batetik segurtasunari buruzko diagnostiko partekatu bat lortu nahi duena. Foroak hilabeteak iraungo du, eta hainbat erakunde, erakunde eta eragilek herritarren segurtasunarekin, larrialdi klimatikoarekin, mugikortasunarekin, ekitaldi handiekin, zibersegurtasunarekin edo larrialdiekin lotutako gaiak jorratuko dituzte, besteak beste.