Bake planaren 20 puntuak aurkeztu ditu Zelenskik, eta Donetsketik tropak erretiratzeko atea ireki du

Volodímir Zelenski Ukrainako presidenteak lehen aldiz aurkeztu ditu zehatz-mehatz Kievek eta Washingtonek egin duten bake planaren 20 puntuak, eta Ukrainako tropak Donetsk probintziatik erretiratzeko atea ireki du. Eskaintza horrek baldintzatu egiten du Errusiak gauza bera egitea zonaldean dituen indarrekin.

Asteartean kazetariekin izandako elkarrizketa batean, Zelenskik berretsi zuen Etxe Zuriko mandatariek dagoeneko helarazi diotela plan hori Kremlineko mandatariari, eta Washingtonen eta Moskuren arteko harremanak gaur izatea espero duela.

"Ez dakit zein formatutan izango duzuen hurrengo elkarrizketa. Agian (Vladimir) Putinekin. Bihar izango da, seguru asko", esan zuen Zelenskik asteazken honi buruz.

Ez erasotzeko ituna

Planaren 20 puntuek Errusiaren eta Ukrainaren arteko ez erasotzeko itun bat planteatzen dute, monitorizazio mekanismo batek gainbegiratuko lukeena eta segurtasun berme batzuetan oinarrituko litzatekeena, hala nola 800.000 soldadu eta akordio lotesleak dituen Ukrainako Armada bat, AEBk eta beste aliatu batzuek NATOren 5. artikuluaren pareko defentsa emateko konpromisoa hartuko luketena.

Auzi korapilatsuenari dagokionez, Errusiak eskatzen dituen lurralde lagapenei dagokienez, Zelenskik aitortu zuen une honetan bi aukera daudela mahai gainean, eta Kievek lehenbizikoa nahiago duela, frontearen egungo lerroa izoztuko lukeena.

Donetsk

Bigarrena Ukrainak oraindik kontrolatzen duen baina Moskuk eskatzen duen Donetsk eskualdearen zatian gune ekonomiko bat edo batzuk sortzea izango litzateke, baina hori Kievek segurtasun berme nahikoak jaso ondoren bakarrik aztertuko litzateke.

"Erabaki hori hartzen bada, Ukrainak, AEBk eta Errusiak akordio banandu bat sinatuko dute, eremu ekonomiko bereziaren estatusa eta gatazkaren bi aldeek indarrak erretiratzeko modu baliokidean emango dituzten urratsak zehazteko", azaldu zuen.

Eremu ekonomiko berezia Ukrainak administratuko luke, tropak erretiratuko balira ere , eta nazioarteko indarrak egon beharko lirateke "ez gizontxo berdeak" ez zibilez mozorrotutako Errusiako militarrak sartuko ez direla bermatzeko, Zelenskik ohartarazi zuenez.

Gainera, horrelako erabaki bat, Donetsketik tropak erretiratzea ekarriko lukeena, erreferendum batek baino ezingo luke legitimatu.

Aldi berean egin litezke hauteskundeak eta erreferendumak

Bestalde, Zelenskik proposatu du Errusiak bake plana onartuz gero, hura erreferendum baten mende jar litekeela, eta erreferendum hori presidentetzarako hauteskundeekin batera egin litekeela, edo Ukrainako Parlamentura bidali, berretsia izateko.

"Ukrainak akordio horren menpe jarriko du Parlamentuak berresteko (...) eta/edo erreferendum bat egingo du nazio mailan, 'bai' edo 'ez' formatuarekin onartzeko. Ukrainak erreferendumarekin batera hauteskundeak egitea erabaki lezake ", esan zuen hedabideekin izandako elkarrizketan.

Zelenskik azpimarratu zuen planak aurreikusitako segurtasun bermeak indarrean sartzeko ezinbestekoa izango dela akordioa loteslea izatea edo erreferendum bidez onartzea.

Presidenteak proposatutako bide orriaren arabera, puntu batean, bake akordioa sinatu ondoren edo inplementazio prozesuan zehar, Rada Gorenak edo Parlamentuak bozkatu ahal izango du Ukrainako presidentetzarako hauteskundeen datari buruzko erabaki bat hartzeko.

Baldintzak

Horretarako, ordea, baldintza jakin batzuk bete beharko dira, hala nola gutxienez 60 egunez indarrean egon den su-etena, besteak beste, Indar Armatuetako langileak botoa emateko partzialki desmobilizatu ahal izateko.

Hala ere, azaldu zuenez, lege martziala ezin izango litzateke berehala altxatu, ezta bake akordio bat sinatu ondoren ere, baizik eta hilabete batzuk igaro beharko lirateke oraindik.

Orduan bakarrik egin litezke parlamenturako eta tokiko hauteskundeak, kasu honetan parte-hartze eskala erabat desberdina delako eta bere berezitasunak dituelako, gaineratu zuen Zelenskik.