Navarra Arena, jendez lepo Nafarroako Bertsolari Txapelketa 2025-eko finaleanIñaki Porto
37
Nafarroa Arena, Billarregirena zioen pankartetako batek, eta hala izan zen. Joanes eta Xabat Illarregi, Leitzako anaiak izan ziren Nafarroako Bertsolari Txapelketako 47. edizioko finaleko buruz-burukora igaro zirenak eta, azkenen, gazteena izan da nagusi. 1205 punturekin, Xabat Illarregik bere lehenengo txapela jantzi zuen larunbata, txalo zartetan eztanda egin zuen Nafarroa Arena baten aurrean. Zaldiko Maldiko elkarteko lehendakari Sergio Barandiaranek jantzi zion txapela, antolatzaileek adierazi bezala, euskari eta bertsogintzari Iruñerrian beti emandako babes eta bultzadagatik.
Xabat nagusi, baina Joanes ez zen urrun ibili. 1198.5 eskuratu zituen denetara, 6.5 puntuko alde estua beraz. Anaien ondotik Saioa Alkaizak egin zuen hirugarren, 732 punturekin;orain arteko txapeldun Julio Soto izan zen laugarrena, 732rekin; eta hauen atzetik gelditu ziren Eneko Lazkoz, 705 punturekin; Sarai Robles, 695.5 punturekin; Ekhiñe Zapiain, 666-rekin; eta Eki Mateorena, 637 punturekin.
Xabat Illarregi, txapeldunaren agurra
Familiari eta lagunei
hau zuen buruan dago
bertso ikasleei besarkada bat
segi bertsotan luzaro
eta Joanes izango dira
halako egun gehiago
ta alderantziz tokatuko da
hortaz oso ziur nago
baina herria eta hizkuntza
ez bihurtzeko bi bando
esna gaitezen eta mugitu
gure mingain gure zango
loartu ezkero lur honek ez du
hizkuntzarik eramango
ta hizkuntzarik ez duen herri
bat ez da herri izango
Joanes Illarregiren agurra.
Gaur poz txiki bat sortu da
nere anaitasunean
zorionak biba Xabat
dizudan maitasunean
presoei besarkada bat
hemendik nire xumean
indarra euskalgintza ta
ahal den arnasgunean
guztia eskuin mutur ta
gorrotoa dugunean
jarraitu beharra dago
behitik fuerte jardunean
guztion ardura baita
bista etorkizunean
jarraitzea argi printzak
pizten iluntasunean
Saio sendoak
Leitzako bertsolariak saio sendoa egin zuten hasieratik, ariketa guztietan heldulekuekin asmatuz, bertsoak betez eta publikoa piztu zuten ale ederrak honduz. Bakarkakako lehenengo ariketan erakutsi zuen hoberena. Abortuak egiten dituen klinika bateko langilearen azaletik aritu zen, kanpoan protestatzen ari den jende taldeari zuzenduz. Zer den bizitza zer harremana, zer den bakea ta zer den drama, noiz izan aita noiz izan ama, bakoitzak bere pauta darama, jende dexente etorri zaigu, gure etxe hontan barna, baina batzuek ez den lekuan, piztu nahi dute alarma, nik gogo betez eta poz pozik, egiten dut nire lana, daukan pena bakarra baita, jende hau jaio izana”, borobildu zuen lehenengo bertsotik ariketa.
Saioko argazki hunkigarriena, alta, Ainhoa Larretxeak buruz-burukoa iragarri zuenean sortu zen. Saio oso parekatua izaten ari zenaren sentsazioa airean, hiruzpalau izen zebiltzaten publikoaren ahotan. Faborito argirik ezean, Illarregitarren izenak esan eta Nafarroa Arenak eztanda egin zuen, oholtza gainean bi anaiak elkar besarkatu bitartean.
Finalaren azken txanpa gozatu hutsa izan zen, eta umorez ekin zioten zortziko txikian puntuka buruz-burukoari, bata San Saturninoren eta bestea SanFerminen paperetik. Xabat koxka bat gorago aritu zen ariketa honetan, eta seiko motzean Joanesek epaileen puntu gehiago eskuratu bazituen ere, gazteenak ganbarako ariketarekin lortu zuen txapela eskuratzeko beharrezkoak zituen azken puntuak.
Giro ederra San Saturnino eguna borobiltzeko Iruñeak bere besta eguna zuen larunbatez, eta bertsolaritzak horrekin bat egin eta are gehiago girotu zuen eguna. Nafarroako bertsogintzak, izan ere, bere hoberenean dagoela erakutsi zuen. 2.500 pertsonak baino gehiagok bete zituzten harmaila zein pistako eserleku guztiak, azken saioa bertatik bertara jarraitzeko. Ez ziren esku hutsi etorri. Agertokia zortzi finalistei babesa erakusteko pankartez bete zuten, ohikoa den moduan.
Datuak
- Gai-jartzaileak eta epaimahai-kideak. Gai-jartzaile lanetan Ainhoa Larretxea Agirre eta Ander Aranburu Arriola ibili ziren atzokoan. Zazpi epailez osatutako epaimahaia izan zen bertsolarien lana epaitzeaz arduratu zena: Amaia Telletxea Larretxea, Cesar Etxeberria Saez, Jon Diaz de Mendibil, Joseba Beltza Bengoetxea, Mikel Beaumont Arizaleta, Nerea Bruño Artazkoz eta Patxi Barberena Urroz. Idazkari lanetan Ainhoa Goñi Castañares eta Nerea Goñi Begiristain aritu ziren.
Zenbakitan
- Nafarroako Bertsozale Elkarteak iragarri bezala, atzokoa Nafarroako Bertsolari Txapelketako finalik jendetsuena izan zen: 2.500 bertsozale. Bertako bertsolaritzak azken urteotan emandako jauzi kualitatibo eta kuantitatiboaren seinale.
Puntuazioak
- Xabat Illarregi - 1.205
- Joanes Illarregi - 1.198,5
- Saioa Alkaiza - 732
- Julio Soto - 724,5
- Eneko Lazkoz - 709
- Sarai Robles - 695,5
- Ekhiñe Zapiain - 666
- Eki Mateorena - 637
Oso parekatua
Orokorrean, saio oso parekatua eta orekatua izan zen, eta zortzi finalistek izan zituzten une distiratsuak, eztanda beteko momenturik egon ez baziren ere. Nafarroako Bertsolari Elkartetik aurreko egunetan azpimarratu zuten bezala, zortzikoteak ematen zuen argazkia anitza eta askotarikoa zen, eta horren erakusle izan zen finala bera.
Oholtza gainean, Nafarroako Bertsolari Txapelketako azken urteotako finaletako ohiko izenak, azken oholtzara lehenengoz igo zirenekin elkartu ziren. Sei aldiz txapeldun izandako Sotok Illarregitarrak zoriondu nahi izan zituen bere agurreko bertsoan, “nire buruarentzat gehiegi izan da” bukatuz. Alkaizak ere jantzia zuen Nafarroako txapela, eta atzokoan hirugarren egin bazuen ere, ariketa batzuetan nagusitasuna erakutsi zuen. Zapiainek eta Mateorenak lehenengoa bazuten ere, eroso eta gustura aritu ziren bertsotan, publikoaren txaloak piztuz.