Euskal Autonomia Erkidegoko etxeko ekoizpenaren balioa 26.856 milioi eurokoa izan zen 2023an, urte horretako Barne Produktu Gordinaren (BPG) % 28,8ren baliokidea, Eustatek landutako datuen arabera.

Euskal Estatistika Erakundeak nabarmendu duenez, datu horrek agerian uzten du etxean egiten diren jardueren garrantzia; izan ere, jarduera gehienak ez dira BPGan kontabilizatzen, baina "ezinbestekoak dira ongizate kolektiborako".

Eustatek Etxeko Lanaren Kontu Satelitearen zazpigarren edizioa argitaratu du, eta horren helburua da etxeek egindako jarduera produktiboen irudi integrala eskaintzea eta horien balio ekonomikoa estimatzea. Aztertutako jarduera nagusien artean daude ostatua ematea, zaintzea eta heztea, elikagaiak prestatzea, arroparekin lotutako zereginak eta ezohiko jarduerak, hala nola konponketak eta mantentze-lanak.

Eustatek azaldu duenez, azken hogeita hamar urteetako bilakaerak erakusten du etxeko ekoizpena ziklikoki kontrakoa dela; izan ere, krisialdietan, baliabideak merkatuaren ekonomiatik ordaindu gabeko etxeko lanetara transferitzen dira, eta hedapen-faseetan, berriz, jarduera horietako batzuk kanpora ateratzeko joera dago.

1993an, ordaindu gabeko etxeko lanak BPGan zuen pisua % 45,5ekoa izan zen; 2023an, berriz, %28,8koa izan zen, eta aurreko ediziokoen antzeko mailan mantendu zen (%27,4koa 2018an). Aldi horretan, BPGaren parte-hartzea etengabe jaitsi zen, 2013an izan ezik, krisi ekonomiko-finantzario betean, orduan % 32,4ra iritsi baitzen.

FUNTZIOEN ARABERAKO BANAKETA

2023an, etxeko lanaren funtzioen araberako banaketak 2018ko lehentasun berak islatzen ditu, baina desberdintasun batzuekin. "Ostatua ematea" funtzioak %29,6ko pisua mantendu zuen, duela bost urte bezala.

Hala ere, beste funtzio batzuek ere garrantzia hartu dute, hala nola "Janaria ematea" (2018an baino hiru puntu gehiago) eta "Arropa eta beste jarduera batzuk ematea" (puntu erdi gehiago). "Zainketak eta hezkuntza ematea" funtzioa, aldiz, %18,9raino jaitsi zen, 2018an baino hiru puntu eta erdi gutxiago.

GIZONEZKOEN ARDURA PARTEKATUA

Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioaren sexuaren araberako banaketari dagokionez, genero-arrakala "esanguratsu" batek jarraitzen du; izan ere, 2023an, %63,5 emakumeek egiten dute (2018an, %67,2). Hala eta guztiz ere, gizonen inplikazioa ehuneko 15,8 puntu igo da hogeita hamar urtetan, 1993aren aldean.

Gizonen inplikazio handiago hori ez da berdina izan zeregin guztietan. Gizonen parte-hartzea nabarmenagoa da, eta, gainera, hazi egin da: “Ostatua ematea”, 2023an gizonen parte-hartzea %42,5ekoa izan baita (2018an baino ehuneko 4,5 puntu gehiago), eta “Janaria ematea”, %37,4koa, hau da, ehuneko 6,5 puntuko igoera.

Hala ere, "Zainketak eta hezkuntza ematea" funtzioa nagusiki emakumeen gain geratzen da, lan horren %69,3 beren gain hartzen baitute, 2018an baino ehuneko lau puntu gehiago. BPGri dagokionez, emakumeek egindako etxeko lana BPGren %18,3 izango litzateke, eta gizonek %10,5.

Ordaindu gabeko etxeko lanaren balioaren lurralde-banaketa bat dator biztanleriaren tamainarekin. Hala, Bizkaiak EAEko etxeko ekoizpenaren % 55,2 biltzen du, Gipuzkoak %30,3 eta Arabak% 14,5.

Sexuaren araberako parte-hartzeari dagokionez, Gipuzkoa nabarmentzen da gizonek etxeko lanen % 43,2 egiten dutelako; Bizkaian, berriz, %42,4 egiten dute, eta Araban, %41,6.